"حکومت دینی توسعه دهنده تامین اجتماعی"

سه شنبه 16 تير 1394 بازدید: 1234 کد خبر: 9892 [نسخه چاپی]

حجت الاسلام عباس پورکریم

کارشناس فرهنگی مذهبی

 

 

از گذشته های دور تا به امروز حکومتها برای بقا واستمرانیاز به پشتوانه محکم حمایتی داشته اندتا بتوانند برنامه ها و شیوه های حکومتگردانی خود را به پیش ببرند

حکومت رانباید باحاکمیت یکی دانست هرچندفرض براین است که هرحکومتی دارای حاکمیت است حقیقت آن است که حاکمیت از آن مردم است ومردم هستند که با اعمال حق تعیین سرنوشت خویش نظام سیاسی واجتماعی خود را تعیین کرده وازطریق انتخاب نمایندگان(به واسطه) اعمال حاکمیت می کنند بنابراین حکومت را نباید چیزی بیش از واسطه مردم دراعمال اقتدار وصلاحیت انحصاری در قلمرو خاص تصور کرد.

چنانچه اگرحکومتی مشروعیت ومقبولیت نداشته باشد نمی توان انتظار بقای سلطه حکومتی را داشت چرا که نارضایتی شرعی ومردمی ازحکومت فاجعه ای را در داخل یک نظام ایجاد خواهد کرد.

حال یک نظام دینی مانند ایران با ادعای حقّانیت مشروعیت ومقبولیت(که ادعایی صحیح می باشد) اگر آنچه راکه به عنوان مسؤلیت می پذیرد به آن عمل نکند هم نمیتوان پایداری چندانی توقع داشت وهم آسیب های سنگینی به اعتقادات مردمی خواهد زد وبرای جلب نظر دوباره مردم هزینه گزافی را باید متحمّل شد.

 

ابن ابی الحدید سنی معتزلی درشرح نهج البلاغه (وهمان ص 15)می گوید: کبر وخودبزرگ بینی وستمگری خصلت اهل ریاست است به ویژه اگر ریاست در جهات گوناگون باشد.اما امیرالمومنین علی علیه السلام درحالی که شرافت وبرتری اش در ابعاد گوناگون بسیار بود از همه کس بیشتر فروتنی وخضوع می کرد.

کدام علی علیه السلام؟

همانی که ابن ابی الحدید معتزلی درشرح خود (نقل به مضمون )می گوید :

علی علیه السلام وقتی بیت المال را جارو می زد خدا را شکر می کرد ومی فرمود خدا را شکر دراین پنج سال خلافت حتی یک درهم درجیب من علی نرفت.

امثال این ویژگی ها وروش حکومتی حضرت امیرالمومنین باید الگوی شایسته برای تمامی متولیان امر درنظام اسلامی باشد چراکه جمهوری اسلامی نمونه ای ازحکومت شیعه وسیره آن بزرگوار است واین باید دراعمال ومسؤلیت پذیری وعدل وعدالت حکومتی به کام مردم چشیده شود.

 

اما یک حاکمیت دینی چگونه می تواند امور تامین اجتماعی را توسعه دهد؟

جواب این سوال پر واضح است که باید گفت با اجرایی کردن مبانی دینی میسر است اما کدام دین؟

دینی که در همه موضوعات برنامه ریزی دارد ونقصی درآن وجود ندارد.

حاکمیت دینی باید ملتزم به احکام دینی باشد چرا که با الگوگرفتن از آموزه هایی از بزرگانش چون  امیرالمومنین علی علیه السلام می بینیم او همواره مصداق وعین کلمه (فاتبعونی) است.

تبعیت محض حضرت علی علیه السلام ازخدای متعال ورفتار او بایارانش نشان می دهد که نقصی در شیوه اداره حکومتش نیست اگر یارانش مانند طلحه وزبیر از او جدا شدند دلیلش حبّ جاه ومقام بود که نزد علی علیه السلام به آن نرسیدندنه استفاده از جایگاه و مقام ومنزلت اجتماعی برای خدمت و برطرف کردن نیازهای اولیه اجتماعی و تامین معاش و امنیت مردم، لذا رو در روی علی علیه السلام قرار گرفتند حضرت چون آنان را مناسب جایگاه بالاتری ندید آنان رامنصوب به پست بالایی نکرد و این عین عدل علی علیه السلام بود که تاریخ هم گواهی داده است.

تامین امور معاش مردم وامورات اجتماعی آنان از جمله خوراک ، پوشاک، بهداشت و حتی مسکن باید باعدالت باشد حضرت علی علیه السلام وقتی عقیل نزدش آمد ویک مقدار بیشتر از حق خود ازبیت المال می خواست حضرت آهن داغی رابرداشت وبه دست عقیل نزدیک کردعقیل واکنش نشان داد ودستش را کشید حضرت فرمود: آتش جهنم ازاین بد تراست.

( علی اهل پارتی بازی نیست چراکه عادل است و از خود گذشته بفکر عامّه مردم است)

درحاکمیت دینی ومتن آن وبا رجوع به تاریخ خلافت وحاکمیت علی علیه السلام متوجه می شویم مهم ترین بحث عدالت است.عدالتی که بازیرداخت دینی باشد امور اجتماعی حکومت دینی راتوسعه می دهد چراکه عدالت باعث رضایت جامعه می شود وحمایت مردمی را حتی در ریاضت های اقتصادی احتمالی به دنبال دارد.

یک جامعه وحکومت دینی باید جهادی عمل کند همچون علی علیه السلام که  بازحمت فراوان می رفت وچاهی تاسیس می کرد وآن را برای عموم مردم وقف می کردکه این خود عین تامین اجتماعی و رفع محدودیت و محرومیت است.

 منظور ازتامین اجتماعی ,تامین از همه جهات است آرامش روانی جامعه,ثبات اقتصادی وبهبود معاش مردم مد نظر است ومهم این است که مردم هم کمال همکاری ومشارکت را در اداره حاکمیت داشته ودرجهت تحقق اهداف حاکمیت دینی آن را یاری کند.

در نهج البلاغه 34:

حضرت علی علیه السلام می فرماید: واما حق من برشما این است که به بیعت خود بامن (وحضور درصحنه) وفادار ودراشکار ونهان خیرخواه من باشید وهرگاه شما را برای حضوردرصحنه خواندم , پاسخ مثبت دهید وهرگاه فرمانتان دادم بپذیرید.

حاکمیت دینی باید توجه خاص به مبانی اسلامی داشته باشد تعلیم مهارت های دفاعی واجتماعی ازوظایف حاکمیت است که باید دسترسی به این مهارت هارا تسهیل کند چارچوبه های تامین اجتماعی با نگاه بر زندگی معصومین بارز و روشن خواهد بود و می توان با ساختن الگوهای اسلامی ساختار جامعه را به سمت حمایت های عمومی از قشر آسیب پذیر سوق داد.

یکی دیگر ازعوامل توسعه اجتماعی تهیه ابزار کار برای مردم یازمینه ایجاد کار واشتغال زایی است.

مردی از انصار خدمت رسول الله (ص) آمد وازبی کاری می رنجید حضرت فرمود برو ودر خانه هرچه داری بیاور او رفت ویک زین اسب ویک کاسه آبخوری آورد حضرت آن رابرایش به دو درهم فروخت وفرمود برو بایک درهم غذا برای خانواده ات بخر وبادرهمی دیگر تبری بخر وبا آن کارکن 15روزکار کردو وضعش خوب شدونزدحضرت آمد وحضرت فرمود : این حال تو بهتر است از آن که روز قیامت با چهره ای خراش صدقه به آن است بیایی.(تنبه الخواطر ونزهت النواظر ج1 ص45)

آنچه در سطرهای گذشته بدان اشاره نمودیم ما را بر این موضوع واقف می نماید که باید جهت تامین معاش و بهداشت و درمان و امورات جاریه اولیه زندگی مردمان جامعه اسلامی در حکومت دینی معیارها را اسلامی و بر اساس الگوه های رفتار و کرداری متناسب با دین سازگارنمائیم تا حکومت ما به سمت حکومت دینی توسعه دهنده تامین اجتماعی پیش برود....

 

تنظیم متن(روح اله قلی پور)