مهندس سید محمد علی جنانی مدیرکل امور فنی مستمری‌های تامین اجتماعی:

42 درصد هزینه بازنشستگان تامین اجتماعی مربوط به بازنشستگی پیش از موعد است

چهارشنبه 24 مهر 1398 بازدید: 287 کد خبر: 12932 [نسخه چاپی]


*شیب نمودار تعداد مستمری‌بگیران  تامین اجتماعی با گذشت زمان افزایش می‌یابد

مدیرکل امور فنی مستمری‌های سازمان تامین اجتماعی در جلسه هم اندیشی بررسی اجرای  قانون بازنشستگی  مشاغل سخت و زیان آور   گفت: هرچه گذشت زمان بیشتر می‌شود شیب تعداد مستمری بگیران تامین اجتماعی تندتر جلو می‌رود و هرسال تعداد مستمری بگیران نسبت به بیمه شدگان بیشتر می‌شود.
مدیرکل امور فنی مستمری های سازمان تامین اجتماعی گفت: بازنشستگان پیش از موعد افراد به جای این‌که از مجاری عادی 30 سال سابقه کار و بیمه و 50 سال سن و 60 سال سن و 20 سال سابقه بیمه از این طریق بازنشسته می‌شوند.
مهندس سید محمدعلی جنانی افزود: باید قوانین بازنشستگی پیش از موعد را بررسی کرد زیرا ماهانه 42 درصد درصد هزینه‌های حوزه بازنشستگی سازمان تامین اجتماعی صرف مستمری این افراد می شود.
وی با بیان اینکه آسیب شناسی طرح پیش از موعد بازنشستگان در حال انجام است، اظهار داشت: اکنون پرداختی های ما بالاتر از 6 هزار میلیارد تومان بابت تعهدات بلندمدت در سال 98 رسیده است در حالی که در سال گذشته این رقم چهار هزار و 600 میلیارد تومان و سال 96 نیز این رقم سه هزار و 700 میلیارد تومان بود.
مدیرکل امور فنی مستمری‌های سازمان تامین اجتماعی گفت: رشد 38 درصدی هزینه ها در خرداد امسال نسبت به پارسال را داریم؛ درحالی که رشد مستمری بگیران در خرداد ماه امسال نسبت به خرداد سال گذشته حدود 14.8 درصد است. هزینه ها با شتاب زیاد جلو می رود اما رشد درآمدها اینگونه نیست. اگر با این روند جلو بروند، زنگ خطری است که باید آسیب شناسی شود پس نیاز است که اصلاحات پارامتریک کرد اکنون  فصل اجرای اصلاحات پارامتریک است.
مهندس جنانی اظهار داشت: همچنین اکنون سن سازمان تامین اجتماعی به جایی رسیده است که باید به سمت اصلاحات پارامتریک پیش برویم. باید در حوزه های مختلف این اصلاحات را که لزوما شامل پرداختی ها نیست، در بخش های مختلف به مرحله اجرا رساند.
وی با بیان اینکه سن،‌ سابقه و جنسیت باید در اصلاحات پارامتریک درنظرگرفته شود، افزود: میزان درآمد، نرخ حق بیمه و میزان مشارکت دولت نیز باید لحاظ شود.
او ادامه داد: در سازمان تامین اجتماعی برنامه های خوبی برای اجرای تعهدات بلندمدت تدوین شده است و به همین منظور سامانه جامع مشاغل سخت و زیان آور را برای نظم بخشی در برنامه های خود درنظرداریم؛ زیرا حدود 35 درصد هزینه‌های بخش بازنشستگی را به خود اختصاص داده است.
وی گفت: همچنین در تلاشیم تا اطلاعات و خروجی های وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی که برای این موضوع به تامین اجتماعی می آید، طبقه بندی کنیم و برنامه ریزی درستی برای بازنشستگان داشته باشیم.
این مقام مسئول  تاکید کرد: همچنین سامانه برقراری مستمری ها در سازمان تامین اجتماعی راه اندازی شده است که بزرگترین طرح کلان فناوری اطلاعات در سازمان تامین اجتماعی به شمار می رود. در این فرایند پرداخت و برقراری ها را متمرکز می کنیم تا صدور و پرداخت احکام هوشمند شود.
او خاطرنشان کردد: آهنگ رشد مستمری بگیران تامین اجتماعی 2 برابر نسبت به رشد بیمه شدگان است و از سال 55 تا 87 همان مقدار مستمری بگیر داشتیم که از سال 88 تا 98 داشته ایم. آمارها نشان می‌دهد در 10 سال اخیر نسبت به 34 سال گذشته تعداد مستمری بگیران به یک اندازه است که این مساله نگران کننده است.
مدیرکل امور فنی مستمری‌های سازمان تامین اجتماعی افزود: در حال حاضر هزینه‌های بیشتری در حوزه بازنشستگی صرف می‌شود به طوری که 66 درصد هزینه‌ها در حوزه بازنشستگی، 5 درصد در حوزه از کارافتادگی و 29 درصد در حوزه بازماندگان است.

*هزینه‌های مستمری بگیران به سرعت در حال افزایش است

وی گفت: حوزه تعهدات بلندمدت سازمان یک حوزه بسیار استراتژیک، حساس، مهم و در عین حال چالشی است زیرا سهم مصرف بازنشستگان بالاست و از نظر حساسیت موضوعی نیز بسیار مهم است.
سازمان تامین اجتماعی با حدود 42 میلیون نفر بیمه شده و مستمری بگیر، در حال حاضر 60 نوع خدمت بیمه‌ای و درمانی به صورت غیرحضوری به افراد زیرپوشش ارائه می‌دهد. این سازمان دارای مراکز مختلف بیمه‌ای و درمانی است و 356 بیمارستان و درمانگاه تأمین اجتماعی بخش قابل توجهی از خدمات درمانی مورد نیاز بیمه شدگان را به صورت رایگان تأمین می‌کند.
بخش بیمه‌ای این سازمان دارای 480 شعبه در سراسر کشور است و خدمات بیمه‌ای از طریق این واحدها به جامعه تحت پوشش ارائه می‌شود. همچنین برای تسهیل امور و دسترسی آسان‌تر مردم به خدمات تأمین اجتماعی، شعب اقماری و کارگزاری‌های این سازمان نیز به عنوان واحدهای وابسته به شعب، مشغول فعالیت هستند.

تعهدات بلندمدت در سازمان تامین‌اجتماعی هزینه می‌شود که نشان می‌دهد افزایش رشد مصارف سازمان تامین‌اجتماعی در بخش مستمری‌ها بر تعداد مستمری‌بگیران پیشی گرفته است. دلایل مختلفی برای این وضعیت می‌توان بیان کرد، اما این نکته را هم فراموش نکنیم که سازمان تامین‌اجتماعی در سال‌های اخیر نهایت تلاش خود را کرده که ماده 111 قانون تامین‌اجتماعی درباره مستمری‌بگیران حداقل‌بگیر را رعایت کند.

سازمان تامین‌اجتماعی همه ساله بر اساس تکالیف قانونی که عهده‌دار است، فعل و انفعالاتی بر میزان پرداختی‌ها به مستمری‌‌بگیران انجام می‌دهد. اگر کارنامه تامین‌اجتماعی در بخش مستمری‌ها را در چهار، پنج سال گذشته مرور کنید، میزان افزایش مستمری‌ها و نسبت آن با نرخ تورم را درمی‌یابید. در سال‌های گذشته با توجه به ثابت بودن نرخ تورم، مستمری‌های بازنشستگان بر نرخ تورم افزون بوده و شکاف‌ درآمد و هزینه سنوات قبل را تاحدودی جبران کرده است. برای پیش‌بینی وضعیت سال آینده هنوز کمی زود است، اما طبق قاعده، سازمان تامین‌اجتماعی مکلف است تعیین مستمری‌ها را با توجه به سه فرایند انجام دهد. یکی ماده 96 قانون تامین‌اجتماعی است که گفته مستمری‌ها سالانه یک بار محاسبه و تعدیل شوند. سازمان تامین‌اجتماعی در این تعدیل و بازنگری سالانه در حد بضاعت و توان مالی خود و در چارچوب قوانین و مقررات به ملاحظاتی که در سوال شما دیده می‌شود توجه می‌کند، کما اینکه در سال‌های گذشته نیز بر همین اساس اقدام کرده‌ایم. موضوع دیگر ماده 111 قانون تامین‌اجتماعی درباره مستمری‌بگیران حداقل‌بگیر است که در این‌باره نیز سازمان تامین‌اجتماعی دریافتی آن دسته از مستمری‌بگیرانی که زیر حداقل‌ها حقوق می‌گیرند را تا سطح حداقل‌ بالا برده است. مهم‌تر از همه مزایای جانبی است که به مستمری‌بگیران تعلق می‌گیرد و به طور متوسط 20درصد مبلغ نهایی مستمری‌ها را تشکیل می‌دهد. سازمان تامین‌اجتماعی در این موضوع نیز حداکثر مسئولیت‌‌پذیری را از خود نشان داده و در حد بضاعت و توانایی خود برای ارتقای معیشت بازنشستگان کوشیده است

مهندس سید محمدعلی جنانی مدیر کل امور فنی مستمری‌های سازمان تأمین اجتماعی نیز بیش از این گفته بود که در اغلب کشورها سن بازنشستگی بالای 60 سال است (به عنوان نمونه پرتقال و آمریکا 66 سال، ایسلند 67 سال)، اما در ایران سن بازنشستگی 30 درصد افراد کمتر از 50 سال است.
وی با بیان اینکه مهمترین پارامترهای حوزه بازنشستگی، سن و سابقه پرداخت حق بیمه است، ادامه می‌دهد: سابقه پرداخت حق بیمه اغلب کشورها نیز بالای 30 سال است (ژاپن، هلند 40 سال)، در حالی که در ایران سابقه پرداخت حق بیمه مستمری بگیران، زیر 20 سال است.
جنانی می‌گوید: نسبت پشتیبانی (نسبت بیمه شده به مستمری بگیر) در سال 1354 در کشور 24،8 بوده است که پس از طی دوره 42 ساله در سال 1396 به میزان 5،1 کاهش یافته است، این به آن معنی است که در سال 1354، به ازای هر 24،8 بیمه شده اصلی، در آن سال یک نفر مستمری دریافت کرده است و در سال 1396، به ازای هر 5،1 بیمه شده اصلی، یک نفر مستمری دریافت کرده است.
این مساله وجود دارد که هرچه تعداد افراد بیمه شده بیشتر باشد درآمد سازمان تأمین اجتماعی به عنوان سازمان اجتماعی و درآمد هزینه‌ای بالاتر می‌رود، اما اکنون به واسطه وجود بیش از سه میلیون مستمری بگیر و بازنشسته تعهدات بلند مدت سازمان تأمین اجتماعی، بیش از 63 درصد کل هزینه‌ها است، به طوری که ماهانه بیش از 6 هزار میلیارد تومان تعهدات از سوی این سازمان به بخش مستمری‌ها پرداخت می‌شود.
*بیمه شدگان مسن‌تر و بازنشستگان جوان‌تر می‌شوند

همچنین براساس اعلام سازمان تأمین اجتماعی، با نگاهی به وضعیت سنی بیمه شدگان و بازنشستگان تأمین اجتماعی نشان می‌دهد که بیمه شدگان مسن‌تر و بازنشستگان جوان‌تر می‌شوند. اکنون روند تغییرات سنی بیمه شدگان و بازنشستگان این سازمان به شکل معکوس در حال تغییر است.
از سوی دیگر همانطور که می‌دانیم نرخ امید به زندگی در کشور ما روند صعودی دارد و اکنون به طور متوسط به بیش از 73 سال رسیده است. در شرایطی که شاهد افزایش امید به زندگی و کاهش سن بازنشستگی در کشور هستیم، متوسط دوره پرداخت حق بیمه افراد به سازمان تأمین اجتماعی کاهش یافته و متوسط دوره دریافت مستمری از این سازمان افزایش می‌یابد.
روند تغییرات منابع و مصارف سازمان تأمین اجتماعی نیز گویای این امر است که سال به سال شاهد افزایش نسبت مصارف به منابع هستیم و تداوم این روند قطعاً به صلاح کشور و آینده بیمه شدگان و بازنشستگان نیست. باید در نقطه‌ای این روند نامطلوب متوقف شده و از حادتر شدن وضعیت تعادل منابع و مصارف این سازمان پیش‌گیری کرد.